Kruidachtig plantje in je gazon

Ooievaarsbek is een breedbladig onkruid dat regelmatig in gazons voorkomt. Je herkent de plant vooral aan de handvormig ingesneden bladeren en de vaak behaarde stengels. Omdat ooievaarsbek laag en uitgespreid kan groeien, kan hij zich gemakkelijk tussen het gras handhaven.

Er bestaan verschillende soorten ooievaarsbek, waaronder zachte ooievaarsbek (Geranium molle), kleine ooievaarsbek (Geranium pusillum) en slipbladige ooievaarsbek (Geranium dissectum). Deze soorten kunnen op elkaar lijken, maar verschillen onder andere in groeiwijze en levensduur.

Hoe herken je ooievaarsbek?

De belangrijkste kenmerken zijn:

• handvormig en ingesneden blad;
• behaarde bladeren en stengels;
• een lage, vaak uitgespreide groeiwijze;
• kleine roze tot paarse bloemen wanneer de plant niet wordt gemaaid.

In een regelmatig gemaaid gazon zie je soms helemaal geen bloemen. De plant kan laag tussen de grassprieten blijven groeien.

Ooievaarsbek krijgt vooral kansen wanneer de grasmat niet volledig gesloten is. Kale en dunne plekken geven onkruiden ruimte om zich te vestigen.

Een gazon dat veel ooievaarsbek bevat, heeft daarom niet altijd een probleem met alleen het onkruid. Vaak is het gras zelf op die plekken onvoldoende sterk of dicht om met het onkruid te concurreren.

Vermeerdert ooievaarsbek zich snel?

Dat verschilt per soort. Ooievaarsbek kan zich via zaad verspreiden wanneer de planten bloeien en zaad vormen. Bij sommige soorten kan de zaadvoorraad in de bodem bovendien meerdere jaren aanwezig blijven. De slipbladige ooievaarsbek is bijvoorbeeld een eenjarige soort met een zaadbank die langer dan vijf jaar kan overleven.

Regelmatig maaien voorkomt niet noodzakelijk dat ooievaarsbek zich handhaaft. Een plant die steeds onder de maaihoogte blijft, kan gewoon tussen het gras blijven groeien.

Staan er maar enkele planten? Dan kun je ze het beste met wortel en al uitsteken. Zo voorkom je dat de plant vanuit de basis opnieuw uitloopt.

Staat er veel ooievaarsbek in het gazon, dan is alleen het verwijderen van de planten meestal niet genoeg. Kijk ook naar de oorzaak van de dunne grasmat en herstel kale plekken zo snel mogelijk.

Een dichte, gezonde grasmat geeft ooievaarsbek en andere onkruiden veel minder ruimte.

De bloemen van ooievaarsbek kunnen door insecten worden bezocht en hebben daarom zeker een ecologische waarde. Toch is het niet verstandig om ooievaarsbek in een strak gazon bewust te laten uitzaaien.

Wil je een egaal gazon behouden? Verwijder ooievaarsbek dan voordat de plant zaad vormt.

Wil je meer insecten in de tuin helpen, kies dan liever voor een aparte bloemenborder of een stukje tuin dat minder intensief wordt gemaaid. Zo geef je insecten bloemen, zonder dat je bewust onkruid in je gazon laat vermeerderen.

Wil je insecten helpen? Dan hoef je ooievaarsbek niet per se overal uit je tuin te verwijderen. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om een klein stukje gras minder vaak te maaien en de planten daar te laten bloeien. De bloemen leveren voedsel aan verschillende insecten.

Nog beter is een klein bloemrijk hoekje met verschillende inheemse planten. Zo help je insecten én houd je de rest van je gazon netjes.